بازگشت

گوشه اي از ارزشهاي فاطمي


يا زهرا، پرتو انديشه ات خورشيدي تابناك است كه در دوران تاريك تاريخ درخشيد به «زن» و «انسان» ارزش واقعي بخشيد و روشني بخش روزگار شد.



اي دخت گرامي پيامبر6، پويندگان طريق هدايت، مسؤوليت خويش را در مسير شناخت افكار تو بازيافته اند، پس ياريشان كن!



انساني كامل



حضرت زهرا3 در تمام زمينه هاي انساني به قلّه كمال رسيده بود. او انساني چند بُعدي بود. هنگام عبادت، ساعتها در معنويت غرق مي شد چنانكه پاهايش ورم مي كرد. در راه حمايت از رهبري از جان مايه مي گذاشت و تحمل تازيانه برايش مهم نبود.



فاطمه زهرا3 پيرامون موضوعات مختلف جملاتي ژرف و زيبا بيان فرموده، آبشار حكمت جاري ساخته است. عرفان، خانواده (كار در منزل، همراهي با همسر، ساده زيستي)، حقوق (حق زن، همسايه، كارگر، ميهمان و ...)، جامعه، اقتصاد، سياست (دفاع از سياستهاي نبوي و علوي طرح قضيه فدك و اعتراض شديد به غصب آن از طرف حكومت، برخورد قهرآميز با غاصبان خلافت امير مؤمنان، نكوهش مخالفان اميرمؤمنان و نقل احاديثي همچون حديث غدير، منزلت و ...) اخلاق و فقه بخشي از محورهايي است كه مورد توجه حضرت قرار گرفته است.



درسهاي آموزنده مكتب آن آفتاب كمال و عفاف دامنه اي وسيع دارد. در اين گفتار تنها برآنيم كه نشاني از كوثر وجود آن عزيز بجوييم.



عشق به عبادت



حسن بصري مي گويد: «در اين امت، عابدتر از فاطمه3 نيامده است، آنقدر نماز و عبادت را ادامه مي داد كه پاهايش ورم مي كرد.»1



درخشش چنين عبادتي وجود عبادت كننده را از عشق الهي سرشار مي سازد و آسمانيان را به نظاره وامي دارد. از امام صادق7 درباره نام «زهرا» پرسيدند، فرمود: وقتي در محراب عبادت به نماز مي ايستاد، براي آسمانيان مي درخشيد، همانگونه كه نور ستاره ها براي زمينيان مي درخشد.2



علي7 در شب عروسي فاطمه را مضطرب ديد و پرسيد: از چه نگراني؟



فاطمه پاسخ داد: دستم تهي است، نگران ورود به آخرتم. تو را سوگند مي دهم كه امشب به عبادت خدا بپردازيم.



در روايتي ديگر مي خوانيم: خداوند به فرشتگان مباهات كرده، مي فرمايد: بنگريد، فاطمه ام چگونه در پيشگاه من ايستاده، اركان بدنش از خوف به لرزه درآمده، با تمام وجود دلداده ام شده است! گواه باشيد كه من رهروانش را از آتش دوزخ ايمن ساختم.3



انس با قرآن



قرآن، چراغي فروزان فرا روي مسلمانان است و اگر مسلمانان به سفارشهاي قرآن و عترت پيامبر6 عمل مي كردند، در تمام عرصه ها پيشرو بودند.



زهراي اطهر و عترت مطهر، بر اساس حديث متواتر ثقلين، پيوندي استوار و جاودانه با قرآن دارند. سرشت زهرا، دوران كودكي و حتي پيش از آن، با تعاليم وحي عجين گشته بود. آن بزرگوار در واپسين روزهاي عمرش، در يك



اگر به جاي شعار «آزادي زن»، «حقوق زن در اسلام» را جستجو كنيم، زنان مسلمان به هويت واقعي خويش زودتر دست خواهند يافت.



سخنراني كوبنده (خطبه فدكيه) به بيش از صد آيه اشاره كرد.4



تعالي روح



بايد روح را در آسمان معرفت به پرواز درآورد؛ زيرا اگر روح به كمال رسد و از اسرار الهي آگاه شود، از تنگناي ماديت رهايي خواهد يافت.



حضرت زهرا3 روح متعالي و با عظمتي داشت. اين روح بزرگ سبب شد تا در روزهاي سخت، پس از ارتحال جانسوز پدر، جبرئيل فرود آيد و مسايل و حوادث را تا زمان برپايي قيامت به اطلاع وي برساند. اميرمؤمنان7 گفته هاي جبرئيل را ثبت كرد و بدين ترتيب «صحيفه فاطمه» شكل گرفت؛ صحيفه اي كه از امامي به امام ديگر به ارث رسيد و اينك نزد حجت بر حق خدا حضرت امام زمان ـ عجّل اللّه تعالي فرجه الشريف ـ است.



امام خميني؛ در اين باره مي فرمايد: «سابقه نداشته است كه جبرئيل جز با طبقه اول از انبياي عظام اين چنين آمد و شدهاي مكرر با كسي داشته باشد.»5 اين فضيلت را مي توان والاترين فضيلت حضرت زهرا3 دانست.



حكمت و دانش



«الحكمة ضالة المؤمن فخُذ الحكمة ولو من اهل النفاق.»6



حضرت امير مؤمنان7 فرمود: حكمت گمشده مؤمن است، حتي اگر آن را نزد منافق يافتي، برگير.



آري، حكمت گوهري است كه حتي در لجنزار نيز ارزش خود را از دست نمي دهد. به سبب سفارش فراوان اسلام به كسب دانش، مسلمانان روز به روز در عرصه هاي مختلف دانش پيشرفت مي كردند؛ شاگردان ائمه اطهار: از منبع عليهم اهل بيت: سيراب شده، به قله هاي رفيع دانش دست مي يافتند و شخصيتهايي چون جابر بن حيان (پدر علم شيمي) و ابوعلي سينا، كه آثارش بارها در اروپا تجديد چاپ شد، مي پروراندند.



حضرت زهرا، كه در كنار منبع سرشار و بيكران الهي قرار داشت، شب و روز از علوم پدر استفاده كرد؛ احاديث بسيار از وي شنيد و از طريق نوشته هايي كه به فرمان پدر براي او آماده كرده بودند، با بخشي ديگر از سخنان رسول خدا آشنايي يافت تا آنجايي كه امير مؤمنان7، امام حسن7، امام حسين7، فاطمه دخت امام حسين7، ام سلمه و ديگران از وي رواياتي نقل كرده اند.



آن پرورده صبر و رضا با گفتار فصيح و بليغ، نسيمي جان فزا بر پيكر افسردگان راهِ حقيقت دميد و حتي براي بيان افكار بلندش از شعر نيز بهره برد. اكنون بيش از هفتاد بيت در كتب معتبر ثبت شده است كه محققان آنها را به حضرت نسبت مي دهند.



فاطمه3 در خطبه حساس سياسي و تاريخي اش از صنايع گوناگون ادبي و آرايه هاي لفظي و معنوي بسيار استفاده كرد و اين همه تنها قطره اي از درياي بيكران حكمت و دانش اوست.





*



قطره را قدرت نباشد وصف از دريا كند فضل زهرا را بشر كي مي توان احصا كند

*



فضل زهرا را بشر كي مي توان احصا كند فضل زهرا را بشر كي مي توان احصا كند



عفاف و حجاب



زن مظهر جمال است و زكات جمال، عفاف و حجاب. بر اساس دستور خداوند،7 رعايت حجاب بر زنان واجب است. البته اين بدان معنا نيست كه زن در حصار خانه بماند.



در عصر حاضر دو پديده، زن مسلمان را رنج مي دهد:آداب و رسومي كه محدوديتهاي بيش از حد شرعي برايش به وجود مي آورد و فرهنگ فاسد غرب كه از ارزش انساني اش مي كاهد. البته شعار «آزادي زن»، كه مدتهاست در جوامع غربي و حتي اسلامي رواج يافته، بيشتر بدين جهت است كه زن از مصونيتي كه شرع برايش فراهم آورده، خارج شود تا استعمار به اغراض پليدش دست يابد. آري عفاف و حجاب پرچم استقلال و دژ مصونيت زنان متعبّد و انديشمند روزگار ماست و استعمار از اين رايت استقلال و عزت مي هراسد. بنابراين، اگر به جاي شعار «آزادي زن»، «حقوق زن در اسلام» را جستجو كنيم، زنان مسلمان به هويت واقعي خويش زودتر دست خواهند يافت.

پاورقي

1 ـ بحارالانوار 43: 84، به نقل از مناقب ابن شهرآشوب (از علماي قرن ششم).



2 ـ علل الشرائع 1: 215 (تأليف شيخ صدوق متوفا بسال 381).



3 ـ امالي صدوق: 100.



4 ـ براي آگاهي بيشتر مراجعه شود به: مجله كوثر سال اول شماره هشتم ص34: مقاله انوار وحي در خطبه زهرا3.



5 ـ نهج البلاغه، كلمات قصار، ص80.



6 ـ صحيفه نور 19: 279.



7 ـ از جمله: نور: 60 و 61. عفاف و حجاب پرچم استقلال و دژ مصونيت زنان متعبّد و انديشمند روزگار ماست.

سيد عليرضا جعفري