بازگشت

علي (ع) بهترين شوهر است


تشكيل خانواده در سنت دو معصوم

علي و فاطمه



مروري اجمالي بر زندگي حضرت فاطمه (س) نشان مي دهد كه ازدواج ايشان در كمال تعالي و نورانيت بوده است. در ذيل به نمونه اي از آن ها اشاره مي شود:



1 ـ رضايت زوجين نسبت به اصل ازدواج



اگر در انديشه ي يكي از زوجين، ناخشنودي و نارضايتي از اصل ازدواج وجود داشته باشد ، اين عامل، تأثيرات منفي بسياري در زندگي مشترك باقي خواهد گذاشت. هم چنين اگر اين خشنودي و رضايت، رضايت الهي نباشد ، باز هم اين ازدواج، ريشه ي مستحكمي نخواهد داشت. حضرت فاطمه (س) رضايت خود را از ازدواج با علي(ع) اين گونه اعلام مي فرمايد: «من به آن چه كه خدا و رسول خدا(ص) راضي اند ، راضي و خشنودم» (دشتي، 1375: ص29)



كاوش در پهنا و ژرفاي اين عبارت شريف، تبيين كننده ي اين حقيقت است كه رضايتي كه مقدمه ي ازدواج است، در صورتي سبب تحكيم خانواده خواهد بود كه رضايتي الهي و خداپسندانه باشد.



2 ـ رضايت خانواده از ازدواج



يكي ديگر از عوامل مؤثر در تحكيم خانواده اين است كه هر دو خانواده به ازدواج فرزندان شان راضي باشند. هرچه اين رضايت به لحاظ كمي و كيفي عميق تر باشد ، اين ازدواج از ضمانت بيشتري برخوردار خواهد بود. گاهي خانواده ها به ظاهر فرزندانشان را از ازدواج منع نمي كنند ولي آثار نارضايتي خود را در گوشه و كنار نشان مي دهند و اين چنين زوجين به بي رغبتي خانواده هاي خود پي مي برند و اين معنا در روحيه ي زندگي مشترك آن ها (خودآگاه يا ناخودآگاه) تأثير خواهد داشت.زندگي حضرت فاطمه (س) از اين ضمانت محكم برخوردار بود و رضايت و خشنودي پيامبر(ص) از ازدواج فاطمه (س) با علي(ع) بر هيچ كس پوشيده نبود.



3 ـ عدم توجه به ارزش هاي باطل و دروغين در مراسم ازدواج



از ديگر عوامل مؤثر در استحكام خانواده ، عدم توجه به ارزش هاي باطل و دروغين در مقدمات ازدواج، نظير تعيين مهريه، تهيه جهاز، برگزاري مراسم ازدواج و... است. بررسي هاي به عمل آمده نشان مي دهد كه گاه كدورت ها و مشكلات خانوادگي در همان سپيده دم زندگي مشترك به واسطه ي اين برنامه ها و عدم توجه به ارزش هاي واقعي در طي آن ها به وجود مي آيد.



علي(ع) در صداق ازدواجش، همه ي داراييش را به فاطمه (س) داد زيرا همه ي دارايي وي، تنها يك زره بود و ما به ازاي آن تبديل به وسايل ضروري زندگي آن دو شد. جهاز فاطمه (س) هفده قلم (چادر، مقنعه، پيراهن، حصير، پرده، لحاف، متكا، ليوان گلين آب خوري، كوزه، كاسه گلي، آفتابه گلي، آسياب دستي، مشك، تشت، حوله، پوست گوسفند و...) بيش نبود. در مراسم وليمه، فقرا و اغنيا با يكديگر دعوت شده بودند. وقتي به علي(ع) طعنه زدند كه تو بافضيلت ترين و شجاع ترين مرد عرب هستي و مي توانستي دختر ثروتمندي را به عقد خود درآوري تا خانه ي تو را سرشار از جهاز نفيس كند ، آن حضرت(ع) فرمود: «همانا ما گروهي هستيم كه به مقررات الهي رضايت داده ايم و جز رضايت خدا چيزي نمي خواهيم و افتخار ما نيز به اعمال نيكو است؛ نه به مال و ثروت» (بحراني، بي تا: ج11، ص363)،و وقتي به فاطمه (س) طعنه زدند كه تو همسر مرد فقيري شده اي كه هيچ مالي ندارد، آن وجود نازنين فرمود: ، «من به علي(ع) راضي هستم و رضايت من از او فوق درجات رضايت است.» (مجلسي، 1404ق: ج43، ص97)



چنان كه مشهود است، تمامي ارزش ها از نخستين طليعه ي وصلت علي(ع) و فاطمه (س)، ارزش هايي الهي و راستين بوده است؛ در صورتي كه اين ارزش ها در كانون خانواده ي شيعيان ارج نهاده شود ، بي شك ديگر شاهد زندگي هاي از هم پاشيده و نابسامان نخواهيم بود.



4 ـ الهي بودن مراسم ازدواج



در تمام مراحل و موارد ، مراسم ازدواج حضرت زهرا(س)، الهي بود. وليمه ي ازدواج، مبارك بود چرا كه با آن فقيران مدينه را اطعام نمودند. فاطمه (س) با فرياد تكبير به خانه ي اميرمؤمنان(ع) مشرف شد و در ميانه ي راه پيراهن عروسي خويش را مسكين بخشيد. (مظاهري، 1372: صص 67-66)



5 - همسر را بهترين همسر دانستن



يكي از اصلي ترين محورها در تحكيم خانواده اين است كه زن و شوهر ديدگاه مثبتي درباره ي يكديگر داشته باشند. هرچه اين ديدگاه مثبت تر و متعالي تر باشد ، به همان ميزان هر دو از خوشبختي بيشتري در زندگي زناشويي برخوردار خواهند بود. اصلي ترين عاملي كه رايحه ي رضايتمندي و خرسندي را در فضاي زندگي مشترك مي پراكند ، سبزي و خرمي است كه شاخسار بينش همسران نسبت به هم را بارور مي كند و زماني مودّت ميان زوجين تهديد مي شود كه پنداشت و نظرگاه آن ها نسبت به همسري با يكديگر مخدوش شود و نخستين صاعقه اي كه ديواره ي اعتماد و محبت بين همسران را مي شكافد ، اين است كه يكي از زوجين بپندارد كه همسرش وي را لايق همسري خود نمي بيند و يكي از دو همسر يا هر دو، در اين انديشه باشند كه بهترين همسر را براي خود برنگزيده اند. اين پنداشت در ذهن هر يك از زوجين باشد ،موجب تلخ كامي و ناخرسندي در طرفين و البته تلخ تر و سنگين تر براي زوجي خواهد بود كه مورد خسران قرار گرفته و مي داند كه همسرش او را لايق نمي شمارد.

با الگوبرداري از زندگي مشترك و شكوهمند فاطمه (س)، مي توان اين معيار وزين را در تحكيم خانواده عرضه نمود كه «همسر را بهترين همسر دانستن»، از اولين و اساسي ترين گام هاي مسير خوشبختي خانواده است.



شاهد اين مدعي اين است كه پيامبر(ص) در طليعه ي زندگي علي(ع) و فاطمه (س)، نخست، ديدگاه آنان را نسبت به همسري با يكديگر جويا مي شود ، آن گاه كه از علي(ع) مي پرسد: «همسرت را چگونه يافتي؟» جواب مي شنود: «چه قدر او ياور خوبي در راه اطاعت خدا است» و زماني كه از فاطمه (س) سؤال مي كند كه « تو همسرت را چگونه يافتي؟» آن بانو در پاسخ مي گويد: «علي(ع) بهترين شوهر است.»



وجود چنين ديدگاهي ميان همسران نه تنها مايه ي خوشبختي، جبران فقدان ها و ملايمت مشكلات است، بلكه موجب پوشاندن نقايص هر يك از زوجين در نظر ديگري است و اگر اين نگاه متعالي و زيبا متقابل باشد ، لطف اين زندگي به سرحد اعلاي كمال و بالندگي خواهد رسيد.

مجله پرسمان