بازگشت

حضرت زهرا (س)،چشمه سار فضيلت و كرامت


فاطمه زهرا(س) انسان كاملي است كه در ميان تمامي اولياي الهي و انبيا و معصومين(ع) بنا بر نص صريح روايات اهل بيت(ع) و اقرار اهالي علم و فضل و معرفت، رتبه اي برتر و منزلتي عظيم تر دارد و فضايل و كمالات معنوي فاطمه زهرا(س) به قدري است كه بيان آنها در اين مجال نمي گنجد، ولي ذكر و يادآوري مستمر نمونه هايي از اين فضايل مي تواند موجب رشد و بلوغ و ارتقاي معنوي جامعه، بويژه بانوان و زنان مسلمان باشد.



منزلت فاطمه (س) نزد رسول خدا (ص)



فاطمه زهرا(س) جايگاه و منزلتي عظيم نزد پيامبر اسلام(ص) داشت و رسول خدا(ص) همواره و بيش از هر كس به او عشق مي ورزيد. تاريخ و روايات، شواهد و قرائن فراواني را در اين زمينه بازگو مي كنند.



شخصي به نام بزل هروي از جناب حسين بن روح - سومين نايب خاص حضرت صاحب الامر(ع) - سوال كرد: پيامبر خدا(ص) چند دختر داشتند؟ جواب داد: 4 دختر. پرسيد: كدام يك از آنان برتر بودند؟ پاسخ داد: فاطمه (س) بزل هروي پرسيد: چگونه از همه دختران رسول خدا افضل بود در حالي كه از همه دختران پيامبر كم سن و سال تر و از نظر مصاحبت با پيامبر كمترين زمان و بهره را داشت؟ حسين بن روح پاسخ داد: به خاطر 2 خصلتي كه پروردگار عالم وي را به آن 2 مخصوص گردانيد: 1 از پيامبر خدا ميراث برده بود.



2 نسل پيامبر(ص) از او بود و اين ويژگي به وي بخشيده اند مگر به لحاظ فزوني خلوص كه در نيت صديقه طاهره(س) يافتند. (فاطمه زهرا من المهد الي اللحد، سيدمحمدكاظم قزويني، ص252)



عايشه، دختر ابي بكر نيز درباره جايگاه زهراي اطهر نزد رسول خدا(ص) اين گونه نقل مي كند: در سخن گفتن، كسي را از فاطمه زهرا به رسول خدا(ص) شبيه تر نيافتم. هرگاه كه صديقه طاهره بر پيامبر وارد مي شد، رسول خدا به وي خوشامد گفته و دستش را مي بوسيد و او را در جاي خود مي نشاند. (همان، ص 252)



اين ارتباط معنوي و ارادت و محبت بين پيامبر(ص) و فاطمه(س) را در اين روايت كه از رسول خدا(ص) نقل شده نيز مي توانيم دريابيم: اي فاطمه، خدا به غضب تو غضبناك مي شود و به رضايت تو راضي مي شود، هر كه فاطمه را شناخت كه شناخته و هر كه نشناخته است، بداند وي پاره تن من است. فاطمه قلب و روح من است. هر كه وي را بيازارد مرا آزرده و هر كه مرا بيازارد، خدا را آزرده است. (همان، ص 259)



علم و معرفت



علم و معرفت فاطمه زهرا(س) به منبع بيكران علم الهي متصل است. او خود را از منبع سرشار و جوشان پيامبر كه مهبط وحي و معدن حكمت الهي است سيراب كرده و داراي علم لدني است. نگاهي به سخنان آن حضرت بويژه خطبه مشهورش ما را به اين مقصود رهنمون خواهد كرد.



در صفحه سوم از جلد دوم كتاب بحارالانوار از تفسير منسوب به امام حسن عسكري (ع) نقل شده است كه زني نزد فاطمه زهرا(س) آمد و گفت مادر ضعيفي دارم كه در مورد نماز خود دچار اشتباه شده و مرا به سوي شما فرستاده است تا مشكل را از شما سوال كنم. فاطمه زهرا(س) پاسخ فرمودند.



زن بار دوم و سوم نيز آمد و پرسيد و پاسخ گرفت. اين عمل تا 10 بار تكرار شد و باز هم فاطمه زهرا(س) پاسخ فرمود. آن زن از اين همه مراجعه شرمنده شد و گفت: بيش از اين شما را به زحمت نمي اندازم و ديگر سوال نمي كنم. حضرت صديقه فرمود: باز هم بيا و آنچه سوال داري، بپرس.... من هر مساله اي را كه پاسخ دهم، بيش از فاصله بين زمين و عرش پاداش مي گيرم. پس مسلم است كه تو هر قدر سوال كني، براي من هيچ گونه ناراحتي ايجاد نخواهد كرد؛ زيرا از پدرم رسول خدا (ص) شنيدم كه فرمودند: روز قيامت، عالمان شيعيان ما محشور مي شوند و به آنان بر اساس ميزان دانش، خلعت هاي گرانبها داده مي شود و نيز ميزان خلعت ها با ميزان تلاشي كه براي ارشاد بندگان خدا كرده اند، مناسبت دارد... .



مصحف فاطمه (س) نيز كه از آن سخن گفتيم، گواهي روشن بر عظمت علمي آن حضرت است.



عفت و حيا



فاطمه(س) تجسم عيني حيا و عفت براي همه زنان عالم از اولين تا آخرين است. از امام صادق(ع) نقل است كه علي و فاطمه(ع) نزد پيامبر رفتند تا حضرت كارها را ميان آنها تقسيم كند. پيامبر به فاطمه كارهاي داخل خانه را واگذار كردند و به علي كارهاي بيرون منزل. در اين حال فاطمه فرمود: فقط خداوند مي داند كه وقتي رسول خدا با كارهاي خانه مرا از هماوردي و رويارويي با مردان بي نياز داشت، من چقدر شاد و خرسند شدم. (بيت الاحزان، شيخ عباس قمي، ص42، به نقل از مستدك الوسائل)



عبوديت و بندگي



در محضر حق، بنده اي بالاتر از او نمي توان يافت. او به اوج قله عبادت رسيده است. گويند وقتي آن بانو در محراب خود مي ايستاد، نور حضرتش همچون نور ستارگان كه بر زمينيان مي تابد، بر آسمانيان پرتو مي افكند. (بيت الاحزان، ص 48)



فاطمه(س) آنقدر در دل شب هاي تار به عبادت مي ايستاد كه پاهايش متورم مي شد و در اين ميان ابتدا براي ديگران دعا مي كرد و سپس براي خود و فرزندان. ادعيه فراواني از آن حضرت نقل شده است كه همواره مورد توجه بزرگان دين و علماي رباني بوده و جان هاي تشنه مناجات با پروردگار را سيراب كرده است.



از حسن بصري روايت شده كه در امت رسول خدا هيچ كس مانند فاطمه بندگي خدا نكرد. آنقدر بر عبادت مي ايستاد كه پاهاي مباركش ورم مي كرد. (همان، ص 46)



امام حسن مجتبي(ع) مي فرمايد: يك شب مادرم فاطمه را ديدم كه در محراب خود ايستاده است. با او همراه شدم. مادرم پيوسته در ركوع و سجود بود تا آن كه روشنايي صبح پديدار شد. شنيدم مردان و زنان مومن را دعا مي كند. يك به يك آنها را نام مي برد و بسيار برايشان دعا مي كند. (همان، ص 47، كشف الغمه، اربلي، ج2، ص 25)



رسول اكرم(ص) مقام عبوديت فاطمه(س) را اين گونه ذكر مي كنند: آن هنگام كه فاطمه در محراب عبادت در برابر پروردگارش مي ايستد، نور وي براي ملائكه آسمان مي درخشد. آن گونه كه نور ستارگان براي اهل زمين درخشندگي دارد. در آن هنگام پروردگار بلندمرتبه به فرشتگان خود مي فرمايد: اي فرشتگانم به بنده ام نظر افكنيد. فاطمه، بانو و سرور كنيزانم كه در برابرم ايستاده است، اعضا و جوارحش از ترس من مي لرزد و با تمام قلب و وجود خويش، به عبادت من ايستاده است. شما را به شهادت مي گيرم كه شيعيان وي را از آتش ايمن گردانم... . (فاطمه الزهرا من المهد الي اللحد، ص 277، به نقل از بحار)



مناقب زهرا در منابع اهل سنت



علما و دانشمندان اهل سنت نيز در كتب خود همواره به فضائل صديقه طاهره اعتراف كرده اند كه نمونه هايي از آن را بيان مي كنيم. رسول خدا(ص) در روايتي خطاب به سلمان فرمودند: اي سلمان، هر كس دخترم فاطمه را دوست بدارد، همراه من در بهشت جاي دارد و هر كس با او دشمني كند در جهنم است. اي سلمان، دوستي فاطمه در يكصد جاي فايده دارد. ساده ترين اين مواطن مرگ، قبر، ميزان، محشر، صراط و محاسبه است. هر كه فاطمه از او خشنود باشد من از او خشنودم و هر كه من از او خشنود باشم خدا از او خشنود است. (حمويني، فرائدالسمطين، ج 2، ص 67)



در كتاب نظم دررالسمطين نيز از علي(ع) نقل شده است كه خداوند به خشم فاطمه خشم مي گيرد و باز هم در فرائدالسمطين، جلد دوم صفحه 64 آمده است كه رسول اكرم(ص) فرمود: همانا دخترم را فاطمه نام نهادم، زيرا خداوند او و دوستانش را از آتش دوزخ دور مي دارد.



صاحب مقام شفاعت



جابر بن عبدالله انصاري مي گويد: به حضرت باقر(ع) عرض كردم فدايتان شوم يابن رسول الله! براي من حديثي در فضيلت مادر مهين تان، فاطمه زهرا بفرماييد تا وقتي آن را براي شيعيان بيان كنم، خوشحال شوند. امام باقر(ع) در پاسخ او و ضمن نقل روايتي كه به كيفيت حضور فاطمه(س) در محشر اشاره دارد، مي فرمايد: وقتي (فاطمه) به در بهشت مي رسد مي ايستد. خداي تعالي مي فرمايد: اي دخت حبيب من! چرا توقف كردي، حال آن كه من تو را امر كرده بودم به بهشت درآيي؟ صديقه طاهره مي گويد: پروردگارا، دوست دارم ارزش من در چنين روزي شناخته شود. پروردگار مي فرمايد: اي دختر حبيب من برگرد. هر كه در دل محبت تو يا محبت يكي از فرزندان تو را دارد، دستش را بگير و او را به بهشت درآر. آن گاه حضرت باقر فرمودند: والله اي جابر، در آن روز حضرتش، شيعيان و دوستانشان را برمي گزينند و انتخاب مي كنند، آن سان كه پرنده دانه نيكو را از دانه بد جدا مي كند. خداي تعالي آن گاه به دوستان و شيعيان فاطمه(س) نيز مي فرمايد كه برگرديد و ببينيد چه كسي شما را به دوستي فاطمه دوست مي داشت، چه كسي شما را به خاطر دوستي فاطمه غذا داد، چه كسي شما را به خاطر دوستي فاطمه لباس پوشانيد، ... شربتي نوشانيد و غيبت غيبت كننده اي را از شما رد كرد: دستش را بگيريد و او را وارد بهشت كنيد. (بحار، ج 8، ص51، تفسير فرات، ص 113)



قرآن و پاداش محبت بر فاطمه



فرات ابن ابراهيم در تفسيرش از رسول خدا(ص) روايت مي كند كه حضرت فرمود: دخترم فاطمه(س) با فرزندان و شيعيانش وارد بهشت مي شوند.

حامد علي اكبرزاده